به تمام آفريده‌ها و مخلوقاتش از طريق علم ، قدرت و سلطه احاطه‌ى كامل دارد و آگاهى او از زمينيان كمتر از آگاهى او از موجودات آسمانى نيست از چيزى دور نيست و به همه‌ى پديده‌ها بطور يكسان علم ، قدرت ، سلطه و احاطه دارد و همه در ملك او مىباشند . « 1 » سليمان بن مهران از روايان و شاگردان موثق امام صادق عليه السّلام از آن حضرت مىپرسد : آيا مىتوانيم بگوييم كه خداوند در جايى قرار دارد ؟ امام : سبحان اللّه ! او منزه و وارسته است از چنين چيزى و اگر او در مكانى وجود داشت حادث و پديده مىبود زيرا آنچه در مكانى وجود دارد حتما به آنجا و مكان نيازمند است و احتياج و نياز از صفات و خصوصيات موجودات حادث و نو پيداست نه از صفات وجود مطلق قديم . « 2 » و به عبد اللّه بن سنان يكى از شاگردانش فرمود : خداوند را به داشتن كيفيت ، كجايى و كدام جهتى نمىتوان توصيف كرد . من چگونه مىتوانم او را به چگونگى و كيفيت توصيف كنم كه او خود كيفيت را آفريده و آن را به اين عنوان به من شناسانده است ؟ يا من چگونه مىتوانم او را با مكان وصف نمايم كه مكان را او با نام و نشان مكان خلق فرموده و من آن را با اين مشخصات شناخته‌ام . يا چگونه مىتوانم او را به داشتن سمت و جهتى موصوف كنم كه سمت و جهت را او آفريده و با اين عنوان مشخص ساخته و من آن را با اين عنوان شناخته‌ام . پس خداى تبارك و تعالى در هرجا حضور دارد و از همه چيز بيرون است « چشم‌ها او را نمىبيند ، ولى او چشم‌ها را دريافت مىكند . » « 3 » بديهى است كه مقصود امام صادق عليه السّلام از نداشتن كيفيت ، مكان و جهت ، نفى خصوصيات اجسام و پديده‌هاى امكانى است بنابراين اگر خدا را داراى يكى از اين خصوصيات پنداريم بايد وجود او را جسمانى و هستى او را در مكان تصور كنيم و اگر بگوييم كه خداوند در جهت و سمتى است پس او را شاغل جا و مكانى پنداشته‌ايم و موجودى اين‌چنين را با چشم مىتوان ديد و موجود جسمانى شاغل يك مكان ، با چشم قابل رؤيت است درصورتىكه وجود خداوند با چشم ديده نمىشود و او خود محيط است بر چشم‌ها و بينايىها .

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 3 ، ص 323 . ( 2 ) . توحيد صدوق ، ص / 178 . ( 3 ) . توحيد صدوق ، ص 115 ، حديث 14 .